10 września 2026

Książka o prostym języku w tekstach prawnych jest już dostępna bezpłatnie

Nakładem Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości ukazała się książka przygotowana na podstawie mojej rozprawy doktorskiej. Jest dostępna bezpłatnie.

Książka o prostym języku w tekstach prawnych jest już dostępna bezpłatnie

O czym jest?

Książka odpowiada na pytanie, czy tekst prawny może być jednocześnie precyzyjny i zrozumiały dla osoby bez wykształcenia prawniczego.

Zaczynam od genezy i rozwoju ruchu plain language w Polsce i za granicą, zestawiając jego założenia z polskimi zasadami techniki prawodawczej. Najważniejszą częścią jest jednak eksperyment. Ustawę z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta przekształciłam w „Ustawę o prawach klienta”, napisaną według zasad plain legal language. Zmiany objęły język, kompozycję przepisów, strukturę dokumentu i jego wygląd. Obie wersje poddałam potem badaniu z udziałem prawników i osób spoza zawodu.

Co pokazało badanie?

Wzięło w nim udział 275 osób: 153 aplikantów radcowskich i 122 osoby z wyższym wykształceniem nieprawniczym.

Wersja plain language uzyskała wskaźnik przystępności 51,6% wobec 6,7% dla oryginału w grupie bez wykształcenia prawniczego. Wśród aplikantów było to 56,6% wobec 24,7%. Niemal dziewięć na dziesięć osób nieprawników wskazało wersję uproszczoną jako bardziej przystępną. Najbardziej pomogły im strona główna, streszczenie, spis treści, podział na sekcje i tabele.

Analiza językowa potwierdziła te oceny. Średnia długość zdania spadła z 21,1 do 11,9 słowa, a liczba słów trudnych z 93 do 52.

Czego w książce nie ma?

Nie stawiam w niej tezy, że plain legal language jest uniwersalnym lekarstwem na niekomunikatywne prawo. Opowiadam się za ewolucyjnym wdrażaniem sprawdzonych rozwiązań, poprzedzonym analizami prawników i językoznawców oraz badaniami z odbiorcami. Prostszy język może zwiększyć dostępność prawa, ale każda zmiana wymaga sprawdzenia, czy nie narusza znaczenia regulacji.

Dla kogo?

Adresuję ją do prawników, którzy przygotowują dokumenty dla klientów, do legislatorów i pracowników administracji objętych wymogami prostego języka, a także do osób zajmujących się legal designem i badaniami nad komunikacją prawną.

Gdzie pobrać?

Książka jest dostępna bezpłatnie na stronie wydawcy, bez rejestracji.

Pobierz książkę bezpłatnie ze strony IWS

Baza wiedzy

Do pobrania

Tu znajdziesz materiały, narzędzia i zasoby z zakresu plain legal language i AI w praktyce prawniczej

Autoreferat rozprawy doktorskiej

Zawiera skrót pierwszej w Polsce pracy badawczej poświęconej upraszczaniu języka prawnego. Analiza możliwości zastosowania plain legal language w polskim systemie prawnym.

↓ Pobierz PDF

Strefy upraszczania

Praktyczny przewodnik po 4 strefach upraszczania komunikacji prawnej — od treści, których nie wolno zmieniać, po te, które można uprościć maksymalnie.

↓ Pobierz PDF

Framework pracy z AI

Praktyczny przewodnik łączący plain legal language z narzędziami AI. Jak efektywnie upraszczać teksty prawne z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

↓ Pobierz PDF
Wkrótce

Ebook plain legal language w praktyce

Standardy plain legal language, które łączą metodologię naukową z możliwościami sztucznej inteligencji. Ebook pokaże, jak krok po kroku upraszczać dokumenty prawne, aby były zrozumiałe dla odbiorców, zachowując przy tym pełne bezpieczeństwo i precyzję prawną.

Zapisz się, aby otrzymać powiadomienie →

Pobierz dokument

Zapisz się do newslettera, aby otrzymać dokument oraz aktualności z zakresu upraszczania języka prawnego, publikacji rozpraw doktorskich i zastosowań AI w prawie.

Anuluj

Bądź na bieżąco

Zapisz się, aby otrzymywać informacje o upraszczaniu języka, publikacji rozprawy doktorskiej i AI w prawie.