13 września 2023
dr Natalia Zych

Plain legal language na świecie

Plain legal language, czyli jasny język prawny, staje się coraz bardziej popularny na całym świecie, a różne kraje przyjmują ten standard w praktyce prawnej i legislacyjnej. Działania na rzecz zwiększania zrozumiałości tekstów prawnych i urzędowych miały największy zasięg m.in. w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Australii i Nowej Zelandii. Oto kilka przykładów zastosowania tego podejścia.

USA

W Stanach Zjednoczonych Plain Writing Act z 2010 roku wymaga od federalnych agencji rządowych, by korzystały z jasnego języka w oficjalnych dokumentach skierowanych do publiczności. Wiele stanów przyjęło również podobne inicjatywy na poziomie lokalnym.

Wielka Brytania

W 1994 r. Martin Cutts, podjął się rewizji ustawy o timesharingu według zasad plan legal language. Projekt ten miał wpływ na późniejsze zmiany ustaw podatkowych z wykorzystaniem zasad prostego języka. W UK organizacje takie jak Plain English Campaign od dziesięcioleci promują jasny język w dokumentach publicznych, a wiele instytucji przyjmuje te zasady, tworząc umowy, regulaminy i inne dokumenty.

Szwecja

Od 1976 r. eksperci językowi i prawnicy ze Szwecji współpracowali w interesie zrozumiałych tekstów ustaw. Aktualnie takie funkcje pełnią specjaliści w wydziale ds. prawnych przy administracji rządowej (ang. Division for Legal and Linguistic Draft Revision in the Ministry of Justice). Zespół odgrywa kluczową rolę w opracowywaniu legislacji i pełni funkcję kontrolą, poprzez weryfikację wszystkich projektów przed ich wydrukiem. Prawnicy monitorują zgodność z konstytucją i jakość formalną tekstów, natomiast eksperci językowi pracują nad tym by, nowe lub zmienione projekty ustaw i rozporządzeń były powszechnie rozumiane.

Nowa Zelandia

Rząd Nowej Zelandii od lat promuje jasny język prawny, oferując szkolenia i narzędzia dla urzędników i prawników, by pomóc im pisać w sposób bardziej zrozumiały dla obywateli. W 1990 r. zlecono badanie ustawy o podatku dochodowym Income Tax Act 1976, wskazując obszary, na których należało się skupić. Efektem tych prac była decyzja o przeorganizowaniu i uproszczeniu całej ustawy tak by była bardziej zrozumiała dla odbiorców.

Australia

Australian Securities and Investments Commission (ASIC) promuje używanie jasnego języka w dokumentach finansowych i biznesowych. ASIC oferuje również szkolenia i wytyczne dotyczące pisania w prostym języku. Australian Law Reform Commission przeprowadza badania, konsultacje i wydaje rekomendacje dotyczące planowanych reform oraz zmian w prawie. Agencja odpowiada za wdrażanie bardziej skutecznych metod tworzenia i publikowania tekstów prawnych, tak by zapewnić obywatelom lepszy dostęp do wymiaru sprawiedliwości.

Baza wiedzy

Do pobrania

Tu znajdziesz materiały, narzędzia i zasoby z zakresu plain legal language i AI w praktyce prawniczej

Autoreferat rozprawy doktorskiej

Zawiera skrót pierwszej w Polsce pracy badawczej poświęconej upraszczaniu języka prawnego. Analiza możliwości zastosowania plain legal language w polskim systemie prawnym.

↓ Pobierz PDF

Strefy upraszczania

Praktyczny przewodnik po 4 strefach upraszczania komunikacji prawnej — od treści, których nie wolno zmieniać, po te, które można uprościć maksymalnie.

↓ Pobierz PDF

Framework pracy z AI

Praktyczny przewodnik łączący plain legal language z narzędziami AI. Jak efektywnie upraszczać teksty prawne z wykorzystaniem sztucznej inteligencji.

↓ Pobierz PDF
Wkrótce

Ebook plain legal language w praktyce

Standardy plain legal language, które łączą metodologię naukową z możliwościami sztucznej inteligencji. Ebook pokaże, jak krok po kroku upraszczać dokumenty prawne, aby były zrozumiałe dla odbiorców, zachowując przy tym pełne bezpieczeństwo i precyzję prawną.

Zapisz się, aby otrzymać powiadomienie →

Pobierz dokument

Zapisz się do newslettera, aby otrzymać dokument oraz aktualności z zakresu upraszczania języka prawnego, publikacji rozpraw doktorskich i zastosowań AI w prawie.

Anuluj

Bądź na bieżąco

Zapisz się, aby otrzymywać informacje o upraszczaniu języka, publikacji rozprawy doktorskiej i AI w prawie.